تحصیلات غیر رسمی سازمان یونسکو چیست و چه جایگاهی در نظام آموزشی دارد؟
تحصیلات غیر رسمی سازمان یونسکو را میتوان در چارچوب توجه روزافزون به یادگیری مادامالعمر و اهمیت مسیرهای متنوع کسب دانش، مهارت و شایستگی بررسی کرد. در نظامهای آموزشی، یادگیری تنها به تحصیل در مدارس و دانشگاهها محدود نمیشود و آموزشهای غیر رسمی نیز میتوانند نقش مهمی در توسعه توانمندیهای افراد داشته باشند. به طور کلی، آموزشها در سه گروه رسمی، غیر رسمی و سازماننایافته دستهبندی میشوند. آموزش رسمی معمولاً به مدرک تحصیلی و آموزش غیر رسمی به گواهینامه ختم میشود. در حقیقت، این تفکیک نشان میدهد که یادگیری میتواند خارج از مسیرهای دانشگاهی نیز اتفاق بیفتد و به شکلگیری شایستگیهای حرفهای کمک کند.
تحصیلات غیر رسمی سازمان یونسکو با هدف فراهم کردن مسیرهای متنوع یادگیری خارج از نظام آموزشی رسمی مورد توجه قرار گرفته است. سازمان یونسکو سالهاست بر اهمیت این نوع آموزش تاکید دارد؛ چرا که بخش بزرگی از یادگیری مادامالعمر انسانها نه در کلاس درس رسمی، بلکه در محیط کار و آموزشهای کوتاه مدت اتفاق میافتد. از طرفی، تحولات سریع دنیای کار، گسترش فضاهای آموزشی مجازی و نیاز روزافزون به یادگیری بدون وابستگی به زمان و مکان مشخص، باعث شده نگاه سنتی به آموزش رسمی به تنهایی پاسخگو نباشد.
اهمیت به رسمیت شناختن آموزش غیر رسمی و سازماننایافته
سازمان یونسکو در گزارشهای خود، از جمله سند «تشخیص پیامدهای یادگیری»، بر لزوم اعتباردهی به آموزش سازماننایافته تاکید کرده است؛ زیرا نادیده گرفتن آن باعث میشود تجربه و مهارت واقعی افراد، در نظامهای رسمی به رسمیت شناخته نشود. در کل، یک نظام صلاحیت حرفهای کارآمد باید بتواند میان آموزش رسمی، غیر رسمی و سازماننایافته پل بزند. در این صورت مسیر ارتقای شغلی برای افراد هموار شده و از هدررفت سرمایه انسانی جلوگیری میشود. تجربه کشورهایی همچون اسکاتلند، فرانسه و سنگاپور در این زمینه نشاندهنده بهبود کیفیت نیروی کار و رقابتپذیری اقتصادی میباشد.
خلاصه: توجه به تحصیلات غیر رسمی سازمان یونسکو میتواند فرصت مناسبی برای یادگیری مهارتهای کاربردی و افزایش مشارکت اجتماعی فراهم کند.
